Từ điển thuật ngữ đấu thầu

Giải nghĩa ngắn gọn các thuật ngữ thường gặp khi đọc thông báo mời thầu và hồ sơ. Định nghĩa mang tính tra cứu nhanh — căn cứ pháp lý cuối cùng là văn bản luật hiện hành.

Thông báo & hồ sơ

TBMT — Thông báo mời thầu: Văn bản công khai mời các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu cho một gói thầu, kèm thời điểm đóng/mở thầu. Mỗi TBMT có mã định danh riêng. Xem dữ liệu →
KHLCNT — Kế hoạch lựa chọn nhà thầu: Kế hoạch được phê duyệt trước khi mời thầu, liệt kê các gói thầu sẽ triển khai, giá gói và hình thức lựa chọn. Đọc KHLCNT là biết gói sẽ ra trước khi có TBMT. Xem dữ liệu →
HSMT — Hồ sơ mời thầu: Toàn bộ yêu cầu của bên mời thầu: tiêu chuẩn năng lực, kỹ thuật, biểu giá, điều kiện hợp đồng. Nhà thầu làm hồ sơ dự thầu bám theo HSMT.
HSDT — Hồ sơ dự thầu: Bộ hồ sơ nhà thầu nộp để tham gia: đơn dự thầu, bảo đảm dự thầu, tài liệu chứng minh năng lực và đề xuất kỹ thuật, tài chính.
E-HSMT / E-HSDT: Phiên bản điện tử của hồ sơ mời thầu / dự thầu, phát hành và nộp qua mạng đấu thầu quốc gia.
Làm rõ HSMT: Nhà thầu gửi câu hỏi khi HSMT chưa rõ; bên mời thầu trả lời công khai. Câu trả lời có giá trị ràng buộc như HSMT.
Phụ lục / sửa đổi TBMT: Thay đổi nội dung sau khi đã đăng TBMT (gia hạn đóng thầu, sửa giá gói…). Theo dõi sửa đổi giúp tránh làm hồ sơ theo bản cũ.

Hình thức lựa chọn nhà thầu

Đấu thầu rộng rãi: Không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự — hình thức cạnh tranh nhất và phổ biến nhất.
Đấu thầu hạn chế: Chỉ một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu đặc thù được mời tham dự.
Chào hàng cạnh tranh: Hình thức rút gọn cho gói quy mô nhỏ, hàng hóa thông dụng — quy trình nhanh hơn đấu thầu rộng rãi.
Chỉ định thầu: Giao trực tiếp cho một nhà thầu trong các trường hợp luật cho phép (cấp bách, bí mật nhà nước, gói nhỏ dưới ngưỡng…).
Mua sắm trực tiếp: Áp dụng khi mua bổ sung hàng hóa tương tự từ nhà thầu đã trúng gói trước đó trong thời hạn quy định.
Sơ tuyển / Mời quan tâm: Vòng lọc năng lực trước khi phát hành HSMT ở các gói lớn — qua vòng này mới được mua hồ sơ dự thầu. Xem dữ liệu →

Giá & tiền

Giá gói thầu: Giá trị gói được duyệt trong KHLCNT — trần ngân sách cho gói. Giá dự thầu vượt giá gói thường bị loại.
Giá dự toán: Giá được tính toán chi tiết hơn ở bước thiết kế/dự toán, có thể thay thế giá gói thầu làm căn cứ xét thầu.
Giá trúng thầu: Giá trong quyết định phê duyệt kết quả — căn cứ ký hợp đồng. So giá trúng với giá gói ra tỷ lệ tiết kiệm. Xem dữ liệu →
Tỷ lệ tiết kiệm (giảm giá): Phần trăm chênh lệch giữa giá gói/giá dự toán và giá trúng thầu. Mức giảm phổ biến theo lĩnh vực là thước đo bỏ giá cạnh tranh. Xem dữ liệu →
Bảo đảm dự thầu: Khoản tiền/thư bảo lãnh nộp kèm HSDT (thường 1–3% giá gói) để ràng buộc trách nhiệm — rút hồ sơ sai luật là mất.
Bảo đảm thực hiện hợp đồng: Khoản bảo đảm nộp sau khi trúng thầu, trước khi ký hợp đồng (thường 2–10% giá trúng) — bảo chứng cho việc thực hiện đúng cam kết.

Quy trình & kết quả

Đóng thầu: Hạn chót nộp HSDT. Nộp sau thời điểm này là bị loại — deadline quan trọng nhất của người làm thầu. Xem dữ liệu →
Mở thầu: Buổi công khai mở các HSDT đã nộp, đọc giá dự thầu — thường ngay sau đóng thầu. Biên bản mở thầu cho biết ai tham gia, giá bao nhiêu. Xem dữ liệu →
Liên danh: Hai hay nhiều nhà thầu cùng đứng tên một HSDT, chia nhau phạm vi công việc — cách gộp năng lực để đạt yêu cầu gói lớn.
Nhà thầu phụ: Nhà thầu thực hiện một phần việc theo hợp đồng với nhà thầu chính, không đứng tên dự thầu.
Kiến nghị: Nhà thầu không đồng ý với kết quả/quy trình có quyền kiến nghị lên bên mời thầu, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền — trong thời hạn luật định.
Hủy thầu: Gói bị hủy khi vi phạm quy trình, không có nhà thầu đáp ứng, hoặc thay đổi mục tiêu đầu tư. Gói hủy thường được mời lại — đáng theo dõi.

Từ điển thuật ngữ đấu thầu

Thông báo & hồ sơ

TBMT — Thông báo mời thầu: Văn bản công khai mời các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu cho một gói thầu, kèm thời điểm đóng/mở thầu. Mỗi TBMT có mã định danh riêng. Xem dữ liệu →
KHLCNT — Kế hoạch lựa chọn nhà thầu: Kế hoạch được phê duyệt trước khi mời thầu, liệt kê các gói thầu sẽ triển khai, giá gói và hình thức lựa chọn. Đọc KHLCNT là biết gói sẽ ra trước khi có TBMT. Xem dữ liệu →
HSMT — Hồ sơ mời thầu: Toàn bộ yêu cầu của bên mời thầu: tiêu chuẩn năng lực, kỹ thuật, biểu giá, điều kiện hợp đồng. Nhà thầu làm hồ sơ dự thầu bám theo HSMT.
HSDT — Hồ sơ dự thầu: Bộ hồ sơ nhà thầu nộp để tham gia: đơn dự thầu, bảo đảm dự thầu, tài liệu chứng minh năng lực và đề xuất kỹ thuật, tài chính.
E-HSMT / E-HSDT: Phiên bản điện tử của hồ sơ mời thầu / dự thầu, phát hành và nộp qua mạng đấu thầu quốc gia.
Làm rõ HSMT: Nhà thầu gửi câu hỏi khi HSMT chưa rõ; bên mời thầu trả lời công khai. Câu trả lời có giá trị ràng buộc như HSMT.
Phụ lục / sửa đổi TBMT: Thay đổi nội dung sau khi đã đăng TBMT (gia hạn đóng thầu, sửa giá gói…). Theo dõi sửa đổi giúp tránh làm hồ sơ theo bản cũ.

Hình thức lựa chọn nhà thầu

Đấu thầu rộng rãi: Không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự — hình thức cạnh tranh nhất và phổ biến nhất.
Đấu thầu hạn chế: Chỉ một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu đặc thù được mời tham dự.
Chào hàng cạnh tranh: Hình thức rút gọn cho gói quy mô nhỏ, hàng hóa thông dụng — quy trình nhanh hơn đấu thầu rộng rãi.
Chỉ định thầu: Giao trực tiếp cho một nhà thầu trong các trường hợp luật cho phép (cấp bách, bí mật nhà nước, gói nhỏ dưới ngưỡng…).
Mua sắm trực tiếp: Áp dụng khi mua bổ sung hàng hóa tương tự từ nhà thầu đã trúng gói trước đó trong thời hạn quy định.
Sơ tuyển / Mời quan tâm: Vòng lọc năng lực trước khi phát hành HSMT ở các gói lớn — qua vòng này mới được mua hồ sơ dự thầu. Xem dữ liệu →

Giá & tiền

Giá gói thầu: Giá trị gói được duyệt trong KHLCNT — trần ngân sách cho gói. Giá dự thầu vượt giá gói thường bị loại.
Giá dự toán: Giá được tính toán chi tiết hơn ở bước thiết kế/dự toán, có thể thay thế giá gói thầu làm căn cứ xét thầu.
Giá trúng thầu: Giá trong quyết định phê duyệt kết quả — căn cứ ký hợp đồng. So giá trúng với giá gói ra tỷ lệ tiết kiệm. Xem dữ liệu →
Tỷ lệ tiết kiệm (giảm giá): Phần trăm chênh lệch giữa giá gói/giá dự toán và giá trúng thầu. Mức giảm phổ biến theo lĩnh vực là thước đo bỏ giá cạnh tranh. Xem dữ liệu →
Bảo đảm dự thầu: Khoản tiền/thư bảo lãnh nộp kèm HSDT (thường 1–3% giá gói) để ràng buộc trách nhiệm — rút hồ sơ sai luật là mất.
Bảo đảm thực hiện hợp đồng: Khoản bảo đảm nộp sau khi trúng thầu, trước khi ký hợp đồng (thường 2–10% giá trúng) — bảo chứng cho việc thực hiện đúng cam kết.

Quy trình & kết quả

Đóng thầu: Hạn chót nộp HSDT. Nộp sau thời điểm này là bị loại — deadline quan trọng nhất của người làm thầu. Xem dữ liệu →
Mở thầu: Buổi công khai mở các HSDT đã nộp, đọc giá dự thầu — thường ngay sau đóng thầu. Biên bản mở thầu cho biết ai tham gia, giá bao nhiêu. Xem dữ liệu →
Liên danh: Hai hay nhiều nhà thầu cùng đứng tên một HSDT, chia nhau phạm vi công việc — cách gộp năng lực để đạt yêu cầu gói lớn.
Nhà thầu phụ: Nhà thầu thực hiện một phần việc theo hợp đồng với nhà thầu chính, không đứng tên dự thầu.
Kiến nghị: Nhà thầu không đồng ý với kết quả/quy trình có quyền kiến nghị lên bên mời thầu, chủ đầu tư hoặc người có thẩm quyền — trong thời hạn luật định.
Hủy thầu: Gói bị hủy khi vi phạm quy trình, không có nhà thầu đáp ứng, hoặc thay đổi mục tiêu đầu tư. Gói hủy thường được mời lại — đáng theo dõi.